InstalIatieontwerp van 2D naar 3D

Veel installateurs staan op de drempel van het driedimensionaal ontwerpen. Warmtebouw in Utrecht maakte deze stap. Ondanks de toekomstverwachting is er koudwatervrees in de branche. Het overgangsproces door de ogen van de gebruikers, waarin technische efficiency, faalkostenreductie en bouwtijdverkorting centraal staan,’

Sinds vorig jaar werkt Warmtebouw met het nieuwe 3D-pakket van NPQ Techline, dat speciaal is ontwikkeld voor het dubbellijnig of volledig 3D ontwerpen en tekenen van technische installaties in gebouwen. Het programma leent zich vooral voor het uitwerken van technische ruimten en schachten waar precieze coördinatie van installaties belangrijk is.

Virtuele analyse

Werkvoorbereider Paul van der Zijde: “In het 2D Nordined-pakket zat al wel een aantal 3D-functionaliteiten, maar die werkten vrij moeizaam. Nu zijn we in staat het project  virtueel te analyseren vóórdat er gebouwd wordt. Knelpunten in het ontwerp zijn gauw inzichtelijk en oplosbaar. Daarbij kunnen snel afbeeldingen, directe leidingsschema’s, berekeningen, werkorders en dergelijk uit de computer worden getoverd. Praktisch alle installaties worden nu in 3D ontworpen. Overigens wordt het 2D-pakket ook nog steeds gebruikt. Binnen onze ontwerpafdeling werken acht man, waarbij een collega en ik met het 3D-pakket werken. De bedoeling is dat straks de hele afdeling met dit pakket aan de slag gaat”, vertelt Van der Zijde.

Implementatie

Het principeschema vormt de basis van het 3D-ontwerp, legt Van der Zijde uit. “Hierin staat aangegeven hoe de installatie wat betreft functionaliteiten er uit komt te zien en waar appendages komen. Vervolgens wordt er als het gaat om een bestaand project ter plekke de ruimte ingemeten en eventueel foto’s gemaakt. Bij nieuwbouw gelden de maten van de bestektekeningen. De overgang van 2D naar 3D heeft ons in het begin tijd gekost. Het gaat stap voor stap. Mijn ervaring is dat werken met de software het beste is om het pakket onder de knie te krijgen. De tijdsinvestering loont snel. Kennis van Autocad of andere tekenprogramma’s is wel een vereiste. We hebben goede ondersteuning gehad van de leverancier, die ons geholpen heeft met de implementatie van het pakket en de training heeft verzorgd. Bovendien biedt het bedrijf ondersteuning in de vorm van een helpdesk en is het bezig met het
opzetten van een gebruikersplatform om ervaringen met elkaar uit te wisselen.” Het pakket bezit een bibliotheek met toepassingen. Daarnaast zorgen handige hulproutines blijvend voor meer efficiency door continue uitbreiding.
Warmtebouw heeft inmiddels een set van ruim 300 routines die overzichtelijk zijn onderverdeeld in verschillende rubrieken, ontstaan op basis van feedback van gebruikers. “Zo zijn er routines voor het filteren van objecten in de tekening, voor het werken met referentietekeningen en het opschonen van aangeleverde bouwkundige tekeningen.”

Prefabricage

Het 3D-pakket wordt binnen Warmtebouw ook gebruikt voor de prefabricage van de installatie in de eigen werkplaats. “Vanuit het 3D-ontwerp kunnen kant-en-klare prefabtekeningen. met bijbehorende productielijsten gegenereerd worden, vult directeur Henk Overeem aan. “Het biedt de mogelijkheid om starre en flexibele leidingstracés te voorzien van prefabricagegegevens. Op basis van vooraf ingestelde parameters (maximale prefablengte, maximale buislengte en overige beslissingsregels) heeft het pakket ook de mogelijkheid de leidingstracés op te knippen in prefabstukken. Door middel van de beugelverdeelroutine zijn leidingstracés samen te voegen tot leidingsbanen die bestaan uit meerdere prefabstukken. Door de diverse controle- en bewerkingsfuncties kunnen we vooraf de prefab controleren of de indeling van de prefabstukken naar onze hand zetten.”Een praktische optie volgens Overeem. “In de bouw wordt op de bouwplaats nog veel ambachtelijk geproduceerd. Door prefabricage vande installatie is het een kwestie van de prefabonderdelen op de bouwplaats in elkaar zetten. Dat scheelt niet alleen in tijd en kosten, maar komt bovendien de kwaliteit ten goede.”

Bestellijsten

Praktisch alle projecten die Warmtebouw realiseert, zijn prefab. Dit vraagt wel een andere denkwijze, omdat we steeds meer werken vanuit ‘just-intime delivery’. Daardoor hebben we ook nauwelijks voorraad en dat vergt een goede afstemming met onze toeleveranciers. Het 3D-pakket is hierbij een goede ondersteuning omdat het snel productie- dan wel bestellijsten kan genereren. Al zullen de 2D-tekeningen zeker voorlopig nog niet helemaal
worden vervangen door 3D, want de mensen in de werkplaats willen een tekening en geen model. Het wachten is nog op de volgende stap en het pakket ook een complete offerte kan genereren op basis van componenten en/ofmaterialen en productietijden.” De bouwtijd wordt korter, de kans op overschrijding (lees: boete) stukken minder. De bottleneck is de bouwketen zelf. Henk Overeem daarover: “Niet iedere aannemer en w- en e- installateur werkt met 3D. Op het moment dat iedereen in 3D gaat werken, kunnen we grote stappen maken in het bouwproces.”«